Pengenalan

Parti Amanah Negara (Tulisan Jawi: ڤرتي أمانه نڬارا), atau singkatannya AMANAH, ialah sebuah parti politik Malaysia berteraskan Islam progresif dan reformis yang ditubuhkan secara rasmi pada 16 September 2015, bersempena sambutan Hari Malaysia. Penubuhan parti ini menandakan kelahiran satu wadah politik baharu yang membawa pendekatan Islam berteraskan prinsip keadilan, rahmah dan maqasid syariah dalam kerangka demokrasi moden serta realiti masyarakat majmuk.

AMANAH diasaskan oleh sekumpulan bekas pimpinan Parti Islam Se-Malaysia (PAS), antaranya Mohamad Sabu, Salahuddin Ayub, Mujahid Yusof Rawa, Dzulkefly Ahmad, Khalid Samad dan Siti Mariah Mahmud, dan kemudiannya menjadi salah satu parti komponen dalam gabungan politik Pakatan Harapan.

Latar Sejarah Awal: Perbezaan Pendekatan Politik (2008–2013)

Bibit-bibit perbezaan pandangan yang akhirnya membawa kepada penubuhan Amanah bermula selepas Pilihan Raya Umum ke-12 pada tahun 2008, apabila kejayaan pembangkang menawan lima negeri mencetuskan perbincangan strategik tentang hala tuju politik masa depan. Dalam tempoh ini muncul dua pendekatan berbeza dalam kalangan kepimpinan dan ahli:

satu aliran berpendapat parti perlu bergerak secara bersendirian,
satu lagi aliran mahu meneruskan kerjasama politik pelbagai parti.

Perbezaan ini berkembang daripada perbahasan strategi kepada perbezaan tafsiran prinsip perjuangan. Menjelang PRU-13 pada 2013, pertentangan tersebut semakin jelas dan terbuka, melibatkan persoalan hala tuju parti serta pendekatan politik masa depan.

Perkembangan Penting: Pembubaran Pakatan Rakyat

Peristiwa penting berlaku apabila Majlis Syura Ulama PAS memutuskan hubungan kerjasama politik dengan DAP, yang akhirnya membawa kepada pembubaran Pakatan Rakyat. Keputusan ini mempercepatkan perpecahan dalaman kerana ia mewujudkan dua kumpulan kepimpinan dengan pendekatan berbeza:

kumpulan yang mahu parti bergerak sendiri
kumpulan progresif yang mahu meneruskan kerjasama politik seperti yang pernah dipelopori kepimpinan terdahulu

Sejarah mencatatkan bahawa model kerjasama politik sebelum itu telah meningkatkan sokongan rakyat terhadap PAS, termasuk sokongan pengundi bukan Islam, khususnya dalam PRU-13.

Kemuncak Konflik Dalaman: Muktamar 2015

Perbezaan aliran pemikiran ini akhirnya mencapai kemuncaknya pada Muktamar PAS di Kuala Selangor pada Jun 2015, apabila kumpulan progresif disingkirkan secara menyeluruh daripada kepimpinan parti. Kekalahan hampir keseluruhan tokoh progresif tersebut mencetuskan rasa tidak puas hati dalam kalangan ahli dan aktivis di peringkat akar umbi.

Peristiwa ini dianggap titik perubahan besar kerana ia menandakan berakhirnya ruang pengaruh pendekatan progresif dalam struktur parti tersebut.

Kebangkitan Gerakan Harapan Baru

Susulan keputusan muktamar itu, satu pertemuan penting diadakan pada 14 Jun 2015 di Taman Melawati, Kuala Lumpur, dikenali sebagai Deklarasi Melawati. Pertemuan tersebut menghasilkan resolusi mendesak supaya satu gerakan politik baharu ditubuhkan.

Pada 16 Jun 2015 di Bakri, Johor, satu program penghargaan kepada
bekas pimpinan progresif menyaksikan desakan hadirin agar sebuah parti baharu ditubuhkan semakin kuat. Desakan tersebut menunjukkan bahawa idea penubuhan parti baharu bukan sahaja datang daripada kepimpinan, tetapi turut didorong aspirasi akar umbi.

Pelancaran Gerakan Harapan Baru

Pada 13 Julai 2015, satu sidang media rasmi diadakan untuk melancarkan Gerakan Harapan Baru (GHB). Gerakan ini bertujuan:

(a) menggerakkan semula kerjasama politik

(b) menyediakan asas penubuhan parti baharu

(d) memperjuangkan pendekatan Islam yang progresif, demokratik dan inklusif

Slogan “Amanah, Progresif dan Peduli” diperkenalkan sebagai prinsip asas gerakan.

Siri jelajah nasional bermula pada 19 Julai 2015 dan mendapat sambutan meluas daripada rakyat pelbagai lapisan.

Sokongan Intelektual dan Generasi Muda

Usaha pembentukan parti baharu diperkukuh melalui beberapa pertemuan penting:

8 Ogos 2015 — Sidang Anak Muda
Menghimpunkan wakil generasi muda seluruh negara yang menghasilkan resolusi tindakan nasional.

15 Ogos 2015 — Nadwah Ulama’ Li Nahdhah Jadidah
Menghimpunkan ulama dan sarjana dari dalam dan luar negara bagi membincangkan konsep fiqh kenegaraan berasaskan maqasid syariah selari dengan realiti masyarakat majmuk Malaysia.

Asas Perundangan: Pengambilalihan Parti Pekerja-Pekerja Malaysia

Dari sudut institusi undang-undang, Amanah ditubuhkan melalui pengambilalihan dan penjenamaan semula Parti Pekerja-Pekerja Malaysia (PPPM), sebuah parti yang ditubuhkan pada Januari 1978 oleh Ganga Nayar, wanita pertama mengetuai parti politik di Malaysia.

PPPM hanya pernah bertanding dalam Pilihan Raya Umum 1978 dan kemudian tidak aktif dalam politik pilihan raya. Parti tersebut kekal tidak aktif sehingga diambil alih oleh Gerakan Harapan Baru pada 31 Ogos 2015, selepas usaha mendaftarkan parti baharu bernama Parti Progresif Islam ditolak.

Pengambilalihan PPPM dilakukan dengan persetujuan penuh kepimpinan asal parti tanpa sebarang syarat atau bayaran.

Penjenamaan Semula kepada Parti Amanah Negara

Pada 8 September 2015, Mesyuarat Agung Tergempar PPPM meluluskan:

(a) pertukaran nama kepada Parti Amanah Negara

(b) perubahan logo dan bendera parti

(c) penstrukturan semula kepimpinan

Langkah ini melengkapkan proses perundangan penubuhan parti baharu.

Pelancaran Rasmi Parti Amanah Negara

Pada 16 September 2015, bersempena Hari Malaysia, Parti Amanah Negara dilancarkan secara rasmi di IDCC Shah Alam dengan penyertaan puluhan ribu ahli. Pelancaran ini menandakan kelahiran sebuah parti politik Islam baharu yang membawa pendekatan inklusif dan bersedia bekerjasama dengan pelbagai parti politik serta pertubuhan masyarakat sivil bagi membawa perubahan kepada negara.

Penyertaan Pilihan Raya Pertama

Amanah menyertai pilihan raya pertamanya pada 11 April 2016 dalam Pilihan Raya Negeri Sarawak ke-11 dengan meletakkan 13 calon pelbagai kaum sebagai simbol komitmen keterangkuman. Walaupun tidak memenangi kerusi, penyertaan ini berjaya memperkenalkan Amanah sebagai parti politik baharu di pentas nasional.

Kesimpulan Sejarah

Secara keseluruhannya, penubuhan Parti Amanah Negara merupakan hasil evolusi politik yang berlaku secara berperingkat selama hampir satu dekad. Ia bukan sekadar hasil konflik dalaman organisasi, tetapi refleksi perubahan kesedaran politik masyarakat dan keperluan terhadap pendekatan baharu yang menekankan keterangkuman, kesederhanaan, tadbir urus berintegriti dan kesejahteraan rakyat.

Kewujudan Amanah dengan demikian bukan sekadar pembentukan parti politik baharu, tetapi satu manifestasi proses sejarah dalam perkembangan demokrasi Malaysia.

Timeline Kronologi Penubuhan Amanah